پیوندها
صفحه اصلی > اخبار 
اخبار > تصویب طرح پیشنهادی ستاد بهینه سازی انرژی و محیط زیست با عنوان "ایجاد بازار بهینه سازی انرژی و محيط زیست" در شورای عالی انرژی کشور


  چاپ        ارسال به دوست

تصویب طرح پیشنهادی ستاد بهینه سازی انرژی و محیط زیست با عنوان "ایجاد بازار بهینه سازی انرژی و محيط زیست" در شورای عالی انرژی کشور

تصویب طرح پیشنهادی ستاد بهینه سازی انرژی و محیط زیست با عنوان "ایجاد بازار بهینه سازی انرژی و محيط زیست" در شورای عالی انرژی کشور

طرح پیشنهادی ستاد بهینه سازی انرژی و محیط زیست با عنوان "ایجاد بازار بهینه سازی انرژی و محيط زیست" در جلسه شورای عالی انرژی کشور  روز دوشنبه 19 تیر 1396 به که ریاست معاون اول محترم ریاست جمهوری و با حضور معاون محترم علمی و فناوری، ریاست سازمان انرژی اتمی ایران، ریاست محترم حفاظت محيط زیست، ریاست محترم سازمان برنامه و بودجه، وزیر محترم نفت، وزیر محترم صنعت و معدن و بازرگانی، وزیر محترم راه و شهرسازی، معاونین محترم وزارت نیرو و نفت، سازمان و برنامه وبودجه و دبیرستاد بهینه سازی انرژی و محیط زیست تشکیل شد به تصویب رسید.

مصرف انرژی در کشور از سه دهه گذشته روند فزاینده­ای داشته و این امر همراه با افزایش شدت انرژی (عکس بهره­وری انرژی در اقتصاد) همراه بوده است. از سال 1374 (هنگام تصویب برنامه دوم توسعه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی) موضوع ارتقای بهره­وری انرژی در دستور کار دولتهای مختلف در جمهوری اسلامی ایران بوده است. نهادهای مختلف برای تشویق و حمایت از بهینه­سازی انرژی از سوی وزارت نفت (شرکت بهینه­سازی مصرف سوخت) و وزارت نیرو (ساتبا) تاسیس شدند. علیرغم اقدامات تشویقی، توسعه فنی و تدوین برنامه­های مختلف دستاورد محدودی حاصل شده و عمده­ترین مانع برای بهینه­سازی انرژی سطح پائین قیمتهای حاملهای انرژی و تداوم یارانه انرژی بوده و این امر عدم کارایی سیستمهای تبدیل انرژی را در پی داشته است. پتانسیل صرفه­جوئی انرژی اولیه در حال حاضر بیش از 460 میلیون بشکه معادل نفت در سال تخمین زده می­شود. لذا رفع موانع بهینه­سازی انرژی از سال 1374 در دستور کار دولتها قرار گرفته است.

در سال 1389 قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی به تصویب رسید و براسای این قانون قرار بوده است شدت انرژی در سال 1399 نسبت به سال 1390 به میزان 50% کاهش پیدا کند. ولی در سال 1394 شدت انرژی نسبت به سال 1390 به میزان 5% افزایش داشته و این رویداد حاکی از آن است که اجرای سیاستهای دولت با مشکلات جدی مواجه است.

در سال 1392 و در هنگام تدوین بودجه سال 1393 بند "ق" در بودجه سال 1393 منظور شد که براثر آن قرار بوده است از توانمندیهای بخش خصوصی برای بهینه­سازی انرژی بهره ­برداری شود و اعتباری به میزان 100 میلیارد دلار برای این امر تخصیص داده شد. طبق این طرح قرار بوده است مصرف کنندگان انرژی و شرکتهای خدمات انرژی در زمینه بهینه­ سازی انرژی سرمایه­گذاری کنند و بازپرداخت سرمایه­ گذاری بابت انرژی صرفه­جوئی شده به میزان 4500 ریال به ازای یک مترمکعب گاز صرفه­ جوئی شده پس از راستی­آزمائی از طرف شرکت ملی نفت ایران صورت پذیرد. ولی بخش خصوصی به ندرت از این طرح استقبال نمود و بخش عمده این منابع برای توسعه حمل ونقل راه­آهن، سیستم حمل و نقل عمومی درون شهری، اصلاح موتورخانه­ ها در ساختمانها، انتقال گازطبیعی به روستاها، تغيير سوخت کشاورزی به برق مورد استفاده قرار گرفت. به عبارت دیگر، دولت اجرای طرحها را بر عهده گرفت که این امر مغایر با روح حاکم بر بند مذکور در قانون بودجه بوده است. از طرف دیگر، بهینه­ سازی انرژی امری است که مصر­کنندگان انرژی باید آن را انجام دهند و تحقق این امر مستلزم فعال شدن بخش خصوصی در زمینه بهینه ­سازی انرژی است.

در سال 1394 قانون رفع موانع تولید رقابت­پذیر و ارتقای نظام مالی کشور به تصویب رسید و ماده 12 این قانون موضوع بند "ق" را به شکل یک قانون دائمی تعریف نمود. در سال 1394 طرح پایلوت اصلاح موتورخانه­ها برای ارزیابی نحوه اجرای سیاستهای بهینه­ سازی انرژی، امکان­پذیری اجرای قانون و موانع برای اجرای ماده 12 قانون رفع موانع تولید رقابت ­پذیر در ستاد بهینه­ سازی انرژی و محيط­زیست (معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری) تعریف و با همکاری 4 شرکت خصوصی به اجرا درآمد. نتایج طرح پایلوت حاکی از آن بوده است که سطح پائین قیمتهای انرژی، کمبود امکانات بخش خصوصی، وابستگی امر به دولت، عدم دسترسی به فناوریهای نوین و کارآمد در کشور، ضعف بنیه مالی شرکتهای خدمات انرژی، توسعه نیافتن فناوريهای نوین در کشور، نبود محیط مناسب برای کسب و کار بخش خصوصی در زمینه بهینه ­سازی انرژی از موانع اساسی است و افزایش قیمتهای انرژی به میزان سه برابر و نزدیک نمودن آنها به قیمتهای انرژی در خلیج فارس از مسائل و موانع جدی در فرآیند توسعه بهینه­سازی انرژی است.

ستاد بهینه­ سازی انرژی و محيط­زیست در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، در سال 1392 تاسیس شد و رفع موانع برای توسعه بهینه­ سازی انرژی را در دستور کار خود قرار داد. در سالهای 94-1392 شناسایی راهکارها و تدوین خط­مشی مناسب برای گسترش فعالیتها در حوزه بهینه ­سازی انرژی و محيط­زیست را در اولویت قرار داد. با توجه به عدم امکان افزایش قیمتهای انرژی به دلیل محدودیتهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی طرحی تدوین شد که براساس آن از اختلاف قیمت انرژی در بخشهای مختلف، در مناطق کشور و زمانهای مصرف بهره­ برداری شده است. باتوجه به این امر در سال 1394 ستاد بهینه­ سازی انرژی و محيط­زیست با همکاری شرکت بهینه ­سازی مصرف سوخت و وزارت نفت در هنگام تدوین آئین­نامه اجرائی ماده 12 قانون رفع موانع تولید رقابت­پذیر ماده 3 آئین ­نامه را طراحی نمود. براساس ماده 3 آئین­نامه اجرائی ماده 12 قانون رفع موانع تولید رقابت­پذیر به سرمایه­گذاران برای صرفه­جوئی انرژی اجازه داده می­شود انرژی صرفه­جوئی شده را در داخل کشور بفروشند یا صادر کنند. آئین­نامه اجرائی ماده 12 قانون رفع موانع تولید رقابت­پذیر در مرداد 1394 در هیات دولت به تصویب رسید.

در سال 1394 و 1395 تدوین برنامه اجرائی برای عملیاتی نمودن ماده 3 آئین­نامه اجرائی ماده 12 قانون رفع موانع تولید در دستور کار ستاد بهینه­سازی انرژی و محيط­زیست در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری قرار گرفت. طرح تدوین شده به این صورت بود که اگر کسی یا شرکت خدمات انرژی با سرمایه­گذاری در یک بخش با تعرفه پائین انرژی (مانند بخش خانگی و موسسات آموزشی و صنایع) بتواند در مصرف حاملهای انرژی صرفه­جوئی نماید قادر شود انرژی صرفه­جوئی شده را به بخشهای با تعرفه انرژی بالا (مانند پتروشیمی یا ایستگاههای گاز فشرده) در چارچوب بازار بورس انرژی عرضه کند. درپی رایزنی­های متعدد با وزارت نفت، شرکت بهینه­سازی مصرف سوخت، سازمان برنامه و بودجه، وزارت نیرو وساتبا پیشنهاد اجرائی مورد بحث مورد تائید قرار گرفت و طرحی تحت عنوان "ایجاد بازار بهینه­سازی انرژی و محيط­زیست" در آذر ماه 1395 از طرف معاونت علمی و فناوری (ستاد بهینه­سازی انرژی و محيط­زیست) به دبیرخانه شورای عالی انرژی کشور جهت تصویب ارسال شد. علت ارسال طرح به شورای عالی انرژی کشور آن بوده که بنا به ماده 5 قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی عالی­ترین مرجع سیاستگذاری انرژی کشور شورای مذکور می­باشد. طرح پيشنهادی در 24 اسفند 1395 در کمیسیون تخصصی شورای عالی انرژی به اتفاق آرا به تصویب رسید و در جلسه کمیسیون تخصصی مورخ 29 فروردین 1396 نهایی شد و مقرر گردید در دستور کار شورای عالی انرژی کشور قرار گیرد. جلسه شورای عالی انرژی کشور در روز دوشنبه 19 تیر 1396 به ریاست معاون اول محترم ریاست جمهوری و با حضور معاون محترم علمی و فناوری، ریسات سازمان انرژی اتمی ایران، ریاست محترم حفاظت محيط­زیست، ریاست محترم سازمان برنامه و بودجه، وزیر محترم نفت، وزیر محترم صنعت و معدن و بازرگانی، وزیر محترم راه و شهرسازی، معاونین محترم وزارت نیرو و نفت و سازمان و برنامه وبودجه تشکیل شد و طرح پيشنهادی به تصویب رسید.

اجرای طرح مصوب سبب خواهد شد بخش عمده پتانسیل صرفه ­جوئی انرژی دارای توجیه اقتصادی در سطح فعلی قیمتهای انرژی (بدون افزایش قیمتهای حاملهای انرژی برای مصرف کننده نهائی) باشد و این امر زمینه را برای فعالیت بخش خصوصی، بويژه شرکتهای خدمات انرژی، هموار نماید. برآورد کارشناسی حاکی از آن است که گردش مالی بخش خصوصی در بازار بهینه­ سازی انرژی در حدود 230 هزار میلیارد ریال در سال خواهد بود.

توسعه فعالیت شرکتهای خدمات انرژی سبب خواهد شد نیاز و تقاضا برای فناوریهای نو.ین و کارآمد انرژی در کشور شکل گیرد و در پی آن فعالیت شرکتهای دانش­بنیان برای توسعه فناوريهای نوین و کارآمد گسترش یابد. رشد تقاضا برای فناوريهای با بازده بالا گسترش نیاز به دانش فنی جدید را می­تواند در پی داشته باشد و این امر به فعال شدن دانشگاهها برای تولید دانش فنی منجر خواهد شد.

اجرای طرح "بازار بهینه­ سازی انرژی و محيط ­زیست" در چارچوب بازار بورس انرژی، فعال­سازی شرکتهای خدمات انرژی، جذب منابع بخش خصوصی برای اجرای طرحهای بهینه­ سازی انرژی، توسعه همکاریهای بین­المللی برای فعال نمودن بازار بهینه سازی انرژی و محيط­زیست از جمله اموری است که در حال حاضر در دستور کار ستاد بهینه­ سازی انرژی و محيط­زیست قرار دارد.

 

 

لازم به توضیح است که پژوهشکده علوم و فناوری انرژی شریف از سال 1374 بطور فعال در تدوین سیاستها و تصمیم ­سازی برای بهینه­ سازی انرژی مشارکت نموده و ستاد بهینه­ سازی انرژی و محيط ­زیست نیز براساس تجارب و فعالیتهای پژوهشکده شکل گرفته و این ستاد طی موافقتنامه بین معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با دانشگاه صنعتی شریف در محل ساختمان پژوهشکده علوم و فناوری انرژی مستقر است. گروههای پژوهشی پژوهشکده (مدل­سازی انرژی، بهینه­سازی انرژی، فناوريهای نوین انرژی، انرژی و محيط­زیست) در مطالعات فنی، توسعه ایده­های راهگشا برای حل مسائل مهم کشور، تدوین گزارشها، تولید اطلاعات برای دستگاههای اجرائی و تصمیم­سازی بطور فعال حضور و مشارکت داشته ­اند.


١٥:١٨ - 1396/04/24    /    شماره : ٢٥٣٥٦    /    تعداد نمایش : ٧٨



خروج